Η επανάσταση των «από πάνω» και η απάντηση της αριστεράς

Όλα τα επιχειρήματα των αντιπάλων μας έχουν καταρρεύσει. Ενδεικτικά, μας έλεγαν ότι η Ελλάδα έχει πρόβλημα χρέους γιατί έχει την ιδιαιτερότητα ενός τρομακτικά μεγάλου κράτους και υψηλούς μισθούς… Ωστόσο, η Ιρλανδία, το πρότυπο του νεοφιλελεύθερου οράματος, βρίσκεται σε παρόμοια, αν όχι σε χειρότερη κατάσταση. Σε όλες τις χώρες της Ευρώπης εξελίσσεται η ίδια ταξική επίθεση στις κατακτήσεις και τις απολαβές των εργαζομένων. Η απογραφή των δημοσίων υπαλλήλων θάφτηκε γιατί δεν επιβεβαίωνε τις κραυγές εναντίον του δημόσιου τομέα. Και τέλος, η επίθεση στον κόσμο της εργασίας στον ιδιωτικό τομέα (βλ. επιχειρησιακές συμβάσεις) αποδεικνύει ότι ο στόχος δεν είναι το «σπάταλο» κράτος, αλλά οι εργαζόμενοι στο σύνολό τους.

Όμως, τότε γιατί οι αντίπαλοί μας συνεχίζουν ακάθεκτοι, ενώ τα επιχειρήματά τους έχουν εκπέσει; Γιατί συνεχίζουν να έχουν την ιδεολογική ηγεμονία; Έχουν καταστήσει τη λογική της αγοράς σε τρόπο σκέψης των ανθρώπων. Η ιδεολογική ηγεμονία, σε συνδυασμό με τον φόβο που καλλιεργήθηκε λόγω της κρίσης διαμορφώνουν το έδαφος για την «επανάσταση» που ζούμε.

Γιατί πράγματι βρισκόμαστε σε μια “επαναστατική” περίοδο. Μόνο που οι «επαναστατικές» δυνάμεις είναι οι οικονομικά και πολιτικά ισχυροί. Σήμερα, το ελληνικό κεφάλαιο και η εργοδοσία στο σύνολό της χτίζουν την Ελλάδα των ονείρων τους. Επιταχύνουν την καπιταλιστική αναδιάρθρωση που, εδώ και χρόνια, έχουν βάλει μπροστά. Με πρόσχημα την κρίση και με τη συνδρομή του ΔΝΤ προσπαθούν να ανατρέψουν μια κατάσταση πραγμάτων που είχε επιβληθεί σε περιόδους όπου ο συσχετισμός δύναμης ήταν λιγότερο ευνοϊκός για τις δυνάμεις του κεφαλαίου. Και αυτή η «επαναστατική» διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη σε όλη την Ευρώπη (παρά τις αντιφάσεις, τις ταχύτητες και τους ανταγωνισμούς των αστικών τάξεων). Στόχος, να τελειώνουν με την ευρωπαϊκή «ιδιαιτερότητα» των συλλογικών συμβάσεων, των ασφαλιστικών δικαιωμάτων κ.ο.κ. Πώς να ανταγωνιστεί το ευρωπαϊκό κεφάλαιο την Ινδία, την Κίνα και τις ΗΠΑ με τέτοιες ιδιαιτερότητες;

Η γερμανική ιδέα που ακούμε και από το ελληνικό αστικό μπλοκ εξουσίας, δηλαδή η μετατροπή της Ελλάδας (και συνακόλουθα όλης της Ευρώπης) σε εξαγωγική δύναμη, όπως η Γερμανία, σημαίνει ότι ο ελληνικός και ο ευρωπαϊκός καπιταλισμός δεν θα στηρίζονται για την κερδοφορία τους στην εγχώρια κατανάλωση, γεγονός που ανοίγει τον δρόμο για να γίνουν οι Ευρωπαίοι εργαζόμενοι όσο το δυνατόν φτωχότεροι. Έναν δρόμο που ακολουθεί εδώ και καιρό το γερμανικό κεφάλαιο συμπιέζοντας τρομακτικά τους εργαζόμενους εκεί.

Η “επαναστατική” διαδικασία είναι ακόμη πιο βαθιά. Αφορά τόσο τη θεσμική όσο και την εκπαιδευτική βαθμίδα. Το ελληνικό κοινοβούλιο υποβαθμίζεται, ενώ η δημοκρατία θεωρείται πρόβλημα. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο διαμορφώνεται η αυτοματοποίηση της οικονομικής διακυβέρνησης εγκαθιδρύοντας μια μόνιμη κατάσταση έκτακτης ανάγκης: οι κοινωνίες θα είναι πάντα υπό κατάρρευση, επιτήρηση και αναδιάρθρωση. Σε κάθε περίπτωση, το πολιτικό επίπεδο συρρικνώνεται και αφήνει τα σοβαρά θέματα οικονομικής πολιτικής να τα διαχειριστούν επιτροπές και μηχανισμοί της αγοράς.

Στην εκπαίδευση αποδιαρθρώνεται το δημόσιο σύστημα, η εκπαιδευτική διαδικασία εξατομικεύεται και εμπορευματοποιείται δίνοντας νέα διάσταση στη φράση «επιστροφή στον Μεσαίωνα».

Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, η αριστερά οφείλει να δώσει όλες της τις δυνάμεις στην αναχαίτιση του δεύτερου κύματος της “επανάστασης” των «από πάνω». Όμως η μάχη για την υπεράσπιση των εργασιακών κατακτήσεων και του κοινωνικού κράτους πρέπει να μπολιαστεί και με ένα σύνολο αιτημάτων και πρακτικών που αμφισβητούν ευθέως τη λογική της αγοράς, ώστε να επαναδιεκδικήσουμε την ιδεολογική ηγεμονία.

Πρέπει η αριστερά και τα νέα συνδικαλιστικά μορφώματα, που θα ξεκινήσουν «από τα κάτω» και «από την αρχή», δίπλα στα αιτήματα για τον μισθό και τον δημόσιο χαρακτήρα μιας επιχείρησης, να βάλουν αιτήματα για τον εργατικό και κοινωνικό έλεγχο (ποιος και πώς ελέγχει την παραγωγή, ποιος και πώς αποφασίζει για τη δημόσια επιχείρηση), την ολιγαρκή αφθονία κ.ο.κ. Τα αιτήματα πρέπει να μπολιαστούν με πρακτικές και παραδείγματα που διευρύνουν την ανταγωνιστική λογική για μια οικονομία των αναγκών και για μια κοινωνία αλληλεγγύης απέναντι στη λογική του κέρδους.

Στη νέα κοινωνία που χτίζει το κεφάλαιο σήμερα, η αριστερά πρέπει να είναι σε θέση να αντιπαρατεθεί στα μυαλά και στην πρακτική των εργαζομένων με τη λογική του κεφαλαίου. Κι αυτό γίνεται με πράξεις που φέρνουν αποτέλεσμα, όχι με συνθήματα.

 

*Δημοσιεύθηκε στην Αυγή στις 15/12/2010

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s